Colruyt Group, distributeur en producent (koffiebrander)

In 2015 besliste Colruyt Group om zijn beleid van duurzame ontwikkeling uit te breiden tot zijn koffiebevoorrading. Het assortiment eigen merken telde op dat moment vier producten die gecertificeerd duurzaam zijn: de Graindor dessert en Graindor moka (zowel Bio als Fairtrade),  de Graindor Kachalu (zowel Bio als Rainforest Alliance) en de Boni Bio Mexico. In totaal: 1,6% gecertificeerde koffies. Maar de doelstelling is om … 75% te behalen! Een enorme uitdaging, waarbij de groep zich zowel als distributeur als koffiebrander wil positioneren. Want de groep maakt zelf zijn koffie. Zijn koffiebranderij in Ghislenghien (Henegouwen, België) koopt jaarlijks duizende tonnen bonen uit alle grote ‘terroirs’ ter wereld: Honduras, Brazilië, Ethiopië, Burundi, India, Vietnam, enz. De branderij fabriceert meer dan 90 artikelen in dozen, in filters, in koffiepads … verkocht onder de merken Everyday, Graindor en Boni Bio.

Bijzondere koffies en klassieke koffies

De koffiebranderij van Colruyt Group fabriceert twee soorten koffie:

  • De originekoffies worden gemaakt met koffiebonen die afkomstig zijn uit één herkomstgebied. Het is die regio die zijn naam geeft aan de koffie: Kachalu Colombia, Cerrado Brasil, Santa Anita Costa Rica, enz. Allemaal plaatsen waar het samenspel van het klimaat, de grond, de variatie aan koffieplanten en het vakmanschap van de producenten garant staat voor uitzonderlijk aroma’s. Het zijn speciale koffies voor een cliënteel van liefhebbers. De verkochte volumes zijn aanzienlijk kleiner dan die van de melanges.
  • De melanges zijn een mix van koffiebonen uit meerdere herkomstgebieden. Onze meester-koffiebrander combineert ze om altijd een constante smaak te bekomen. Want dat is wat de klant wil: op elk moment wil die de typische smaak ervaren van zijn moka, espresso of dessert. Een moeilijke opdracht, want de smaak van de bonen verschilt van oogst tot oogst. De koffiebrander moet dus al zijn talent aanwenden om met  een aangepaste assemblage de smaakverschillen glad te strijken. Deze klassieke koffies vertegenwoordigen het leeuwendeel van de verkoop.

Een ambitieus plan, gebaseerd op volumes

“Als koffiebrander is het makkelijker om een originekoffie te verduurzamen, want er komt maar één type boon aan te pas”,  legt Philippe Toussaint uit. Hij is projectmanager Duurzame Aankopen bij Colruyt Group. “Het volstaat dus om een boon die ‘gecertificeerd duurzaam’ is aan te kopen bij producenten die aan gecertificeerde duurzame landbouw doen. Voor de melanges is het echter veel moeilijker. Enerzijds omdat er meerdere bonen aan te pas te komen, die niet noodzakelijk over een duurzaamheidscertificaat beschikken. Anderzijds omdat we onze koffiebranders geen al te strikte assemblages kunnen opleggen: ze moeten de assemblage kunnen wijzigen om zo smaakverschillen of eventuele tekorten te kunnen opvangen. We zouden deze moeilijkheid kunnen omzeilen door onze duurzame aanpak te beperken tot originekoffies. Daarmee zouden we een tiental duurzame referenties in de rekken hebben. Maar qua volume zouden we daarmee niet echt een duurzame impact genereren. En we willen meer doen dan alleen maar een marketingstunt. Dus: we moeten ook werken aan de grote volumes die we gebruiken in onze klassieke koffies.” 

De duurzame koffieproductie stimuleren

Die gewenste duurzame impact is een noodzaak. Want de koffiesector beleeft momenteel een crisis die de perspectieven van duurzame ontwikkeling aantast. Met deze aanpak wil Colruyt Group een positieve impact genereren bij de kleine producenten, die de kern uitmaken van de sector. Die impact zal zich manifesteren op meerdere niveaus:

  • Op economisch niveau. Nieuwe marktperspectieven zullen bijdragen aan een betere kwaliteit en productiviteit van de plantages. De zo gegenereerde inkomsten zullen ook investeringen stimuleren, bijvoorbeeld in de modernisering van landbouwtechnieken.
  • Op sociaal niveau. De verhoging van hun levensstandaard zal de landbouwersgezinnen toelaten om meer te investeren in onderwijs en gezondheidszorg. Ook de werkomstandigheden op de plantages en in de coöperaties zullen verbeteren.
  • Op ecologisch niveau. De introductie van ‘goede landbouwpraktijken’ zal bijdragen aan de strijd tegen ontbossing, een redelijk gebruik van pesticiden en het tegengaan van gronderosie. Ook het water dat gebruikt wordt voor het ontpulpen van de koffiebessen, zal gereinigd kunnen worden.

Doel: 75 % koffie met duurzaamheidscertificaat

Om een duurzame impact te creëren, koos Colruyt Group voor het systeem van certificaties: de aankoop van (groene) bonen die geproduceerd zijn volgens normen van duurzame landbouw. En dat voor het grootste deel van zijn bevoorrading. Op die manier steunt Colruyt Group een maximum aan kleine landbouwers die zich inspannen voor duurzaamheid. Dankzij die duurzame aanpak kunnen ze doorgaans ook betere prijzen verkrijgen. De groep zal dus progressief steeds meer gecertificeerde koffie aankopen. Dit programma werd opgesteld in functie van de beschikbare herkomstgebieden met certificaties, te beginnen met de originekoffies en koffiebonen waarvan de groep grote hoeveelheden aankoopt voor zijn melangekoffies.

  • Herfst 2016: 100 % gecertificeerde bonen in de originekoffies.
  • Eind 2016: 50 % gecertificeerde bonen in de bevoorrading van de branderij in Ghislenghien.
  • Eind 2017: 75 % gecertificeerde bonen in de bevoorrading van de branderij in Ghislenghien.

Duurzame certificaties: Rainforest Alliance, UTZ, Bio en Fairtrade

Bovenop zijn Bio- en Faitrade-artikelen koos Colruyt Group voor twee andere normen inzake duurzame koffieteelt: UTZ en Rainforest Alliance. Allebei beantwoorden ze aan de prioriteiten inzake duurzame ontwikkeling van de groep. De labels zijn ook relatief goed verspreid en laten een aanvoer in voldoende grote hoeveelheden toe. En aan een redelijke prijs bovendien.

  • Voor de melanges mogen de aankopers van de groep zowel bonen met een Rainforest- als met een UTZ-certificaat aankopen. Voordeel: flexibiliteit, onmisbaar voor koffiebranders. Nadeel: door deze mix kunnen er geen logo’s geplaatst worden op de verpakkingen.
  • Voor de originekoffies viel de keuze uitsluitend op het Rainforest Alliance-label. Ten eerste omdat deze certificatie het meest verspreid is in de betrokken herkomstgebieden. Ten tweede omdat één enkel certificatie toelaat om het logo op de verpakking te plaatsen en zo makkelijker de klant te informeren.

De koffieteelt laten evolueren

“De twee certificaties verplichten goede milieupraktijken en waardige werkomstandigheden”, vervolgt Philippe Toussaint. “Ze leggen geen minimumprijs op zoals in de fair trade. Maar in het algemeen ontvangen de producenten toch een prijs die hoger is dan de marktprijs. De certificaties mikken op een verbetering van de productiviteit en kwaliteit, en dat zorgt voor hogere inkomsten. Vanaf het moment dat een certificatie in werking treedt, helpt de coöperatie (of een ander type van commerciële vereniging) zijn kleine producenten om de nieuwe normen toe te passen. Hun landbouwkundigen en technische specialisten begeleiden de landbouwers. Dat hebben we kunnen zien tijdens onze reis in Midden-Amerika. Die experten doen een buitengewoon werk, en dat heeft ons ook gerustgesteld in onze keuzes. De landbouwers hebben ons uitgelegd dat het financiële aspect niet het belangrijkste voordeel is van de certificatie. Het belangrijkste voor hen is de begeleiding. Daarmee kunnen ze hun landbouwtechnieken perfectioneren, hun productie stabiliseren, de kwaliteit verbeteren, en dat allemaal met respect voor het milieu.”

Waarom niet 100% gecertificeerde koffie?

Ongeveer 25 % van de bonen die de branderij in Ghislenghien aankoopt, zijn niet beschikbaar met certificaties – momenteel althans. Deze koffiebonen komen uit Afrikaanse, Indiase en Indonesische herkomstgebieden. De reden: nationale reglementen of de afwezigheid van collectieve organisaties. Dit wil niet zeggen dat het niet mogelijk is om een duurzame koffieproductie te ontwikkelen in deze gebieden. Daarvoor doet Colruyt Group andere inspanningen. Het begeleidt een duurzaam ketenproject waarbij het rechtstreeks steunt verleent aan groepen producenten, zoals in Burundi en in Kivu (de Democratische Republiek Congo). Het aandeel duurzame bonen zou de volgende jaren dus zelfs boven de 75 % kunnen klimmen. Maar het zal nooit 100% behalen, zolang de continuïteit van een gecertificeerde bevoorrading niet gegarandeerd kan zijn in alle herkomstgebieden. Het is ook goed om een zekere speelruimte te laten aan de koffiebranders: ze moeten snel een assemblage kunnen aanpassen, zonder de bijkomende beperking van het vinden van gecertificeerde bonen.

Een zeer efficiënte ‘basket approach’

Colruyt Group onderneemt een ambitieus duurzaamheidstraject voor al zijn koffies. Ook de grote volumes van zijn ‘klassieke koffies’ komen daarbij aan bod. Het profiteert van zijn positie als distributeur-producent (koffiebrander) om dit beleid toe te passen in zijn bevoorrading van koffiebonen. Dit is wat men een ‘basket approach’ noemt, in tegenstelling tot een productgerichte aanpak die alleen sommige artikelen een label opplakt. Het is niet de makkelijkste oplossing. Vooral op het vlak van communicatie: zonder een duurzaam logo op de verpakking ligt het niet zo voor de hand. Maar een ding staat vast: door de hele bevoorrading in het vizier te nemen en een maximum aan kleine landbouwers te betrekken, creëert deze aanpak een reële impact op de mondiale ontwikkeling van een duurzame koffieproductie.

Ontdek meer visies en verhalen