Palmolie, alomtegenwoordig

Palmolie neemt een belangrijke plaats in in ons leven. De wereldwijde productie is de laatste 25 jaar vervijfvoudigd (52 miljoen ton in 2014).

  • De samenstelling en de lange houdbaarheid maakt de olie onvervangbaar in de voedingsindustrie. Je vindt ze in smeerpasta, patisserie, margarine …
  • Ze wordt, al sinds het koloniale tijdperk, ook gebruikt voor de productie van hygiënische en cosmetische producten zoals zeep, tandpasta, lippenstift … 

Om bij te dragen aan de duurzame ontwikkeling van de palmolie-industrie, heeft Colruyt Group besloten haar twee grootste nadelen weg te werken.

Consumeren met mate

Uit voedingskundig oogpunt is palmolie heel anders dan andere plantaardige oliën. Ze bevat een aanzienlijke hoeveelheid verzadigde vetzuren, vooral atherogene verzadigde vetzuren. Die kunnen bij overconsumptie effect hebben op de gezondheid. De Hoge Gezondheidsraad raadt aan dezelfde voorzorgen te nemen bij palmolie als bij alle andere verzadigde vetten. Dat wil zeggen: niet demoniseren, maar de consumptie ervan matigen. Idealiter is dat niet meer dan 10 % van de energetische inname per individu.

De ontbossingsfactor

Wat betreft duurzaamheid wordt het succes van palmolie gelinkt aan ontbossing. De palmteelt is uitgespreid over de hele evenaar, vooral in Zuidoost-Azië. Maleisië en Indonesië produceren vandaag 90 % van de palmolie wereldwijd. Deze industrie stelt miljoenen arbeiders tewerk. Zo draagt ze dus bij aan het terugdringen van armoede rond de productiesites. Maar er zit een keerzijde aan de medaille: het oorspronkelijke bos moet vaak wijken voor de rechte rooilijnen van de palmplantages. En dat gebeurt steeds sneller.

Gevolgen van ontbossing

  • Biodiversiteit – verdwijnen van natuurlijke habitats

  • Gemeenschappen – impact op de manier van leven van plaatselijke gemeenschappen

  • Klimaatverandering – verminderen van de opslagcapaciteit van koolstof

Ontbossing in cijfers

Volgens de evaluaties van de satelliet van Global Forest Watch hebben Maleisië en Indonesië respectievelijk 5 en 18 miljoen hectare bos verloren sinds het jaar 2000. De gegevens laten niet toe om na te gaan of deze ontbossing komt door bosbouw, de productie van papierpulp, landbouw of bevolkingsgroei. Maar, we kunnen wel (voorzichtig) stellen dat de productie van palmolie in dezelfde periode met 40 % steeg in Maleisië en met 170 % in Indonesië …

Een actieplan met 2 luiken

In 2013 zette Colruyt Group een actieplan op voor de 600 eigen merk producten die palmolie bevatten. Een actieplan met 2 luiken.

  • Het nutritionele luik – Waar mogelijk wordt de palmolie vervangen door een alternatief dat minder vetzuren bevat.
  • Het duurzame luik – Wanneer het onontkoombaar is, kiezen we voor palmolie geproduceerd met respect voor het leefmilieu.

Dit actieplan loopt nu al drie jaar. De resultaten lopen gelijk met de  verwachtingen en het engagement aangegaan door de groep.

Het nutritionele luik: verminderen en vervangen

In 2014 lanceerde Colruyt Group een ambitieus programma voor de verbetering van de voedingswaarde van de eigen merken. Voedingsdeskundigen nemen alle producten onder de loep. Het belangrijkste doel: verminderen van hun gehaltes zout, toegevoegde suikers en … verzadigde vetten.

Palmolie hoort daar dus ook bij. Waar dat kan, wordt die verminderd of verwijderd en vervangen door andere vetten rijk aan onverzadigde vetzuren.

Enkele realisaties

  • Chips: palm → zonnebloem
  • Diepvriesfrietjes: palm → zonnebloem
  • Fish sticks: palm → zonnebloem
  • Kabeljauwburgers: palm → zonnebloem
  • Hot Mix: palm → zonnebloem + soja + koolzaad
  • Scampi's in sauzen: palm → zonnebloem + room

Het duurzame luik: gebruik van gecertificeerde palmolie

Bij heel wat producten kan palmolie niet vervangen worden. Doordat de eigenschappen onmisbaar zijn of doordat het de prijs zou beïnvloeden. Voor al deze producten willen we enkel nog duurzame gecertificeerde olie gebruiken, vooral om de strijd tegen ontbossing aan te gaan. Daarom onderschrijft Colruyt Group sinds 2013 het systeem van de Roundtable on Sustainable Palm Oil (RSPO). Deze internationale organisatie ontwikkelde een norm voor duurzame en verantwoorde productie en richt zich op palmplantages en -persen. Die norm maakt het mogelijk certificaten te verlenen.

Eenzelfde aanpak bestaat ook voor soja. Dit pakt Colruyt Group aan sinds 2015.

Doelstelling 2018: 100 % gescheiden RSPO olie

"We verhogen gaandeweg het aandeel RSPO olie die we gebruiken in de productie van onze eigen merken" zegt Philippe Toussaint, project manager duurzame aankoop bij Colruyt Group. "Ons doel is om 100 % ‘gescheiden’ RSPO palmolie te gebruiken tegen eind 2018. Dat betekent dat alle palmolie in de afgewerkte producten afkomstig zal zijn uit duurzame palmplantages. In afwachting daarvan, gebruiken we de verschillende middelen die we tot onze beschikking krijgen van de RSPO om het equivalent van alle palmolie die we gebruiken te 'verduurzamen'."

Samen met de leveranciers

Colruyt Group begeleidt zijn producenten-leveranciers bij het uitvoeren van het actieplan door:

  • technische problemen gelinkt aan de scheiding op te lossen
  • alle traceerbaarheidsprocedures te integreren

RSPO: de productie verantwoorder maken

Het belangrijkste doel van de RSPO is strijden tegen ontbossing en de klimaatverandering. Maar de certificaatscriteria raken ook andere aspecten van duurzame ontwikkeling. Zo wordt er bijvoorbeeld ook rekening gehouden met lokale gemeenschappen. Door de criteria te respecteren kunnen producenten de RSPO certificatie krijgen.

Ze kunnen hun certificaat op 2 manieren valoriseren:

  • door hun productie rechtstreeks te verkopen aan een aankoper die RSPO olie vraagt

  • door Greenpalm certificaten te verkopen aan een aankoper die zijn voorraad conventionele palmolie wil 'compenseren'.

De belangrijkste RSPO criteria

  • geen ontbossing van oerbossen of beschermde zones
  • overleg met de plaatselijke bevolking
  • goede landbouwpraktijken, vooral wat betreft pesticiden
  • goede werkomstandigheden

Resultaten 2015: 100% gecertificeerde palmolie

In 2015 is Colruyt Group erin geslaagd 100 % van de palmolie in de eigen merken duurzaam te maken, door gebruik te maken van twee RSPO systemen:

  • Voor 71 %, via een levering van RSPO gecertificeerde olie. 4328,1 ton palmolie die we gebruiken voor het maken van producten van Boni Selection en Everyday waren RSPO gecertificeerd.
  • Frituurolie – 100 % gescheiden RSPO olie
  • Margarine – 100 % RSPO-olie, in massabalans, voor onze eigen merken Boni Selection en Everyday.
  • Koeken – 79 % RSPO-olie, in massabalans of segregated

  • Voor 29%, via de aankoop van Greenpalm certificaten. 1.408 ton niet-gecertificeerde palmolie en 380 ton niet-gecertificeerde palmpitolie werden zo gecompenseerd.

Verstandig gebruik

Palmolie is de meest gebruikte olie ter wereld. Ondanks de grote kritiek, blijft het toch een interessant product: op het vlak van food en non-food productie, opbrengst en ontwikkeling. Het belangrijkste is (zoals bij zoveel zaken) om het te consumeren, gebruiken en produceren op een verstandige manier. Colruyt Group volgt deze verstandige weg: door het gebruik in voeding te minderen en door te kiezen voor plantages die goed geïntegreerd zijn in hun natuurlijke en sociale omgeving.

Een rendabele palm

De oliepalm is een pak productiever dan andere oliehoudende planten. Mochten we palmolie moeten vervangen door andere plantaardige oliën, dan zouden we 4 à 10 keer meer landbouwoppervlakte nodig hebben om dezelfde hoeveelheid te produceren. Palmolie supprimeren is dus geen oplossing voor ontbossing. Door de bevolkingsgroei zal de wereldwijde vraag naar vetstoffen alleen maar toenemen. Het hoge rendement van de palmplantages lijkt dus onmisbaar voor de energetische inname van de verwachte 9 miljard mensen tegen 2050.

Ontdek meer visies en verhalen